[Góc Chia Sẻ] Kinh nghiệm thả cá chép ngày 23 tháng Chạp - Tiễn ông Công ông Táo về trời chuẩn chỉ nhất
Hê's lô hê's lyly các bạn! Lại là mình đây.
Chớp mắt cái mà đã thấy mùi Tết phảng phất khắp ngõ ngách rồi anh em ạ. Hôm nay nhìn lịch thấy sắp đến ngày 23 tháng Chạp, ngày ông Công ông Táo, tự nhiên mình lại muốn ngồi xuống viết vài dòng tâm sự mỏng với mọi người. Không phải chuyện công nghệ, máy móc hay thủ thuật gì cao siêu đâu, mà là chuyện "bếp núc", chuyện tâm linh một chút: Cách thả cá chép sao cho đúng, cho đẹp và cho "sang" cái tâm hồn.
Mình để ý thấy nhiều anh em, nhất là mấy bạn trẻ hoặc các cặp vợ chồng mới ra ở riêng, cứ đến ngày này là cuống cuồng lên. Ra chợ mua đại mấy con cá, xong chạy vội ra cầu ném tùm một cái là xong nhiệm vụ. Thú thật, ngày xưa mình cũng thế, nhưng sau bao năm "lăn lộn" ăn Tết miền Bắc, mình nhận ra làm thế nó phí cái công mình đi.
Thế nên bài viết này mình sẽ hướng dẫn chi tiết từ A đến Z, từ khâu chọn cá, mang đi, cho đến lúc thả cá xuống nước. Bài viết này dựa trên kinh nghiệm thực tế của mình nhé, không sách vở đâu, anh em tham khảo để có một cái Tết trọn vẹn hơn nha.
1. Tại sao lại là cá chép mà không phải cá khác?
Trước khi vào việc chính thì mình "tám" chút về lý do. Theo các cụ truyền lại, cá chép là phương tiện, là "chuyên cơ" duy nhất có thể đưa ông Táo vượt Vũ Môn hóa rồng để bay về trời báo cáo với Ngọc Hoàng. Ở miền Bắc mình, trời tháng Chạp thường rét ngọt, mưa phùn lất phất, cái không khí ấy nó hợp với màu đỏ, màu vàng của cá chép lắm.
Thả cá không chỉ là nghi lễ, nó còn là cái tâm từ bi phóng sinh. Mình thả cá đi là mình gửi gắm những muộn phiền năm cũ trôi theo dòng nước, cầu mong một năm mới hanh thông, thuận lợi. Hiểu được cái ý nghĩa này thì lúc anh em đi thả cá, tự nhiên thấy lòng mình nó nhẹ nhàng hẳn.
2. Khâu chuẩn bị: Chọn mặt gửi vàng
Cái này quan trọng cực kỳ nhé. Đừng có ra chợ bảo bà bán cá "bán cho cháu 3 con" rồi xách về luôn mà không nhìn ngó gì. Muốn ông Táo đi nhanh, đi khỏe thì "xe cộ" phải ngon lành chứ.
Cách chọn cá chép khỏe:
- Nhìn cái thần thái: Con cá khỏe là con bơi lội tung tăng trong chậu. Đừng chọn mấy con nằm im lìm một chỗ hoặc bơi ngửa bụng nhé, mang về chưa kịp cúng đã "ngất" thì dở lắm.
- Kiểm tra ngoại hình: Anh em soi kỹ xem vảy cá có bị bong tróc không, mình cá có bị sứt sẹo hay có đốm nấm mốc không. Cá chép đỏ, vảy óng ánh, đuôi dài là đẹp nhất.
- Số lượng: Thường thì mình mua 3 con (tượng trưng cho 3 ông đầu rau). Có nhà mua 1 con chép to cũng được, nhưng truyền thống vẫn là bộ ba.
Mẹo nhỏ của mình: Nên đi chợ sớm một chút. Tầm 20, 21 âm lịch là mình đã đi ngó nghiêng rồi. Mua sớm cá vừa đẹp, giá lại "mềm" hơn là đợi đến sát giờ ngọ ngày 23 mới phi ra chợ tranh nhau.
3. Quy trình cúng và bảo quản cá tại nhà
Mang cá về nhà rồi thì làm sao? Đừng vứt chỏng chơ trong cái túi nilon nhé, tội nghiệp mấy em nó.
Mình thường chuẩn bị một cái chậu sạch, hoặc cái bát tô thủy tinh lớn (loại hay đựng canh ấy). Đổ nước sạch vào (nước máy thì nên xả ra để một lúc cho bay bớt mùi clo), rồi thả nhẹ nhàng cá vào. Để chậu cá ở nơi thoáng mát, tránh chỗ mèo chuột nó "xơi" mất nhé anh em.
Lúc cúng ông Công ông Táo, mình đặt bát cá bên cạnh mâm cơm cúng. Cúng xong, đợi hương tàn độ 2/3 nén là mình bắt đầu xin phép các cụ mang cá đi thả. Giờ đẹp nhất để thả cá là trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp. Người ta bảo sau giờ đấy là cổng trời đóng rồi, ông Táo không lên kịp đâu.
4. Hướng dẫn thả cá: Phần quan trọng nhất
Đây là phần mình muốn tâm sự kỹ nhất với mọi người. Thả cá thì ai cũng biết thả, nhưng thả sao cho văn minh, cho cá sống được thì không phải ai cũng làm đúng.
Bước 1: Chọn địa điểm "hạ cánh"
Ở Hà Nội hay các vùng quê miền Bắc, anh em nên tìm ra sông, hồ, ao lớn. Quan trọng nhất là nước phải SẠCH. Tránh xa mấy cái mương nước thải đen ngòm bốc mùi nhé, thả xuống đấy cá chết ngay thì mang tội thêm.
Mình hay chọn bờ sông Hồng hoặc Hồ Tây, những chỗ có bậc thang đi xuống sát mép nước. Tuyệt đối không đứng trên cầu cao ném xuống. Anh em tưởng tượng mình đang ngồi máy bay mà bị đạp rơi tự do xuống đất thì sống sao nổi? Con cá cũng thế, ném từ trên cầu Long Biên hay cầu Chương Dương xuống thì áp lực nước làm vỡ bong bóng cá ngay, cá không chết vì va đập thì cũng chết vì choáng.
Bước 2: Vận chuyển
Mình thấy nhiều người để cá trong túi nilon buộc chặt, đi đường xóc nảy, cá thiếu oxy lờ đờ hết cả. Mình thì hay dùng cái xô nhỏ hoặc cái hộp nhựa có nắp đục lỗ, lót ít rong rêu cho cá đỡ sợ. Đi xe máy thì treo cẩn thận, đi chậm thôi, đừng "tổ lái" nhé.
Bước 3: Thao tác thả (Slow motion)
Đến nơi rồi, anh em tìm chỗ mép nước thoai thoải.
- Tuyệt đối không đổ ụp một cái: Làm thế cá sốc nước.
- Cách làm của mình: Mình lội xuống hoặc cúi sát mép nước. Nghiêng từ từ cái xô/chậu/túi. Để nước sông tràn vào hòa với nước trong xô một chút để cá quen nhiệt độ môi trường.
- Đợi cá tự bơi ra. Nếu nó còn lờ đờ chưa chịu đi, mình lấy tay khỏa nhẹ nước đằng sau đuôi để "đẩy thuyền".
- Nhìn thấy 3 em nó quẫy đuôi bơi ra xa, lặn xuống nước sâu là coi như thành công rực rỡ. Cảm giác lúc ấy nó phê lắm mọi người ạ, kiểu mình vừa làm được việc tốt, lòng nhẹ tênh.
5. Những điều "tối kỵ" cần tránh (Góc cảnh báo)
Phần này mình phải gạch đầu dòng rõ ràng vì thấy nhiều người mắc lỗi quá, nhìn mà xót xa.
- KHÔNG thả túi nilon: Trời ơi, năm 2025 rồi, đừng ai thả cá xong vứt luôn cái túi nilon xuống hồ nhé. Thả cá phóng sinh mà lại xả rác giết chết môi trường thì công đức đâu chả thấy, chỉ thấy tạo nghiệp thôi. Mang túi về, hoặc bỏ đúng nơi quy định nhé anh em.
- Tránh thả nơi nước tù đọng: Nước tù dễ ô nhiễm, cá mới thả xuống yếu, gặp nước bẩn là dễ "ngửa bụng" lắm.
- Cẩn thận "cá tặc": Nghe hơi buồn cười nhưng có thật đấy. Có mấy chỗ vừa thả đầu này, đầu kia đã có người chích điện vớt lên bán lại. Anh em chịu khó đi xa một chút, tìm chỗ vắng vẻ, nước sâu để thả cho an tâm.
6. Lời kết
Thả cá chép ngày 23 tháng Chạp không chỉ là một phong tục, nó là nét đẹp văn hóa của người Việt mình. Làm đúng cách, làm bằng cái tâm thì cái Tết nó mới trọn vẹn ý nghĩa.
Hy vọng qua bài chia sẻ dài dòng văn tự này của mình, anh em sẽ có thêm chút kinh nghiệm để ngày ông Công ông Táo năm nay diễn ra suôn sẻ. Năm hết Tết đến, chúc anh em và gia đình một năm mới bình an, sức khỏe dồi dào, tiền vào như nước sông Đà, tiền ra nhỏ giọt như cà phê phin nhé!
Ai có kinh nghiệm hay chỗ nào thả cá đẹp ở Hà Nội thì comment bên dưới chia sẻ cho mọi người cùng biết nha. Cảm ơn anh em đã đọc đến tận đây!
Thân ái và quyết thắng!
