[Tản mạn Tết] Hướng dẫn "build" mâm cơm cúng Ông Công Ông Táo chuẩn vị miền Bắc: Hành trình từ "Newbie" đến "Master Chef" tại gia
Hê's lô hê's lyly các bạn! Lại là mình, Đêm Giao Thừa đây.
Nếu như bình thường anh em mình chỉ quen với việc gõ code, fix bug, hay vật lộn với mấy cái đồ án CNPM hay AI thâu đêm suốt sáng, thì hôm nay, mình sẽ đổi gió một chút. Không còn là những dòng HTML/CSS khô khan nữa, mà hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau "deploy" một dự án thực tế siêu to khổng lồ mang tên: Mâm Cơm Cúng Ông Công Ông Táo (23 tháng Chạp).
Thật sự mà nói, với một đứa con trai hay cắm mặt vào máy tính như mình, việc lăn vào bếp ngày Tết nó áp lực không kém gì deadline đồ án cuối kỳ. Nhưng sau vài năm "lăn lộn" phụ mẹ và tự tay trải nghiệm, mình nhận ra nấu mâm cỗ Tết miền Bắc cũng có quy trình, logic hệt như lập trình vậy. Chỉ cần nắm vững thuật toán (công thức) và cấu trúc dữ liệu (nguyên liệu), là anh em hoàn toàn có thể "chạy mượt" mà không lo crash.
Trong bài viết này, mình sẽ share lại toàn bộ source code... à nhầm, bí kíp nấu mâm cơm cúng Ông Công Ông Táo chuẩn chỉ miền Bắc, kèm theo những trải nghiệm "xương máu" của mình. Anh em note lại nhé!
1. Phân tích yêu cầu hệ thống (Chuẩn bị tâm thế và nguyên liệu)
Trước hết, anh em cần hiểu rõ đề bài. Ở miền Bắc, lễ cúng Ông Công Ông Táo (23 tháng Chạp) cực kỳ quan trọng. Đây là ngày các vị Thần Bếp lên chầu trời báo cáo tình hình hạ giới. Thế nên, mâm cỗ không chỉ là đồ ăn, mà còn là tấm lòng thành, là cái báo cáo tổng kết năm cũ để cầu mong một năm mới fix hết bug, vận hành trơn tru.
Khác với miền Nam hay cúng chè trôi nước, mâm cỗ miền Bắc thiên về các món mặn truyền thống, cầu kỳ và tinh tế. Một mâm basic thường phải có đủ: Gà luộc, Xôi gấc, Giò lụa, Canh măng, Nem rán và đặc biệt là Cá chép sống.
Checklist nguyên liệu cần đi chợ (Database):
- Gà trống: 1 con tầm 1.5kg - 1.8kg (chọn gà ta, mào đỏ tươi, chân vàng).
- Gạo nếp cái hoa vàng + Gấc chín.
- Thịt lợn: Vai giòn để làm nem.
- Măng khô: Măng lưỡi lợn là ngon nhất.
- Các loại rau củ: Su hào, cà rốt, hành tây, mộc nhĩ, nấm hương.
- Gia vị: Nước mắm ngon, hạt tiêu, mì chính.
- Key Item: 3 chú cá chép đỏ sống khỏe mạnh (đừng mua cá chết nhé, các cụ không cưỡi được đâu).
2. Triển khai dự án (Các bước thực hiện)
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng module món ăn mà mình đã đúc kết được.
Module 1: Gà luộc cánh tiên - "Giao diện" của mâm cỗ
Đây là phần quan trọng nhất, giống như cái Header của website vậy, nhìn vào là phải thấy đẹp ngay.
- Sơ chế: Làm sạch gà, xát muối và gừng để khử mùi hôi. Bước này giống như
clean codevậy, làm sạch sẽ thì sản phẩm mới chất lượng. - Tạo hình: Để có con gà cúng đẹp, anh em nên buộc chéo cánh (gà cánh tiên). Lấy hai cánh gà đan chéo vào nhau, nhét qua mỏ gà. Nghe hơi ghê nhưng lên mâm cực thần thái.
- Luộc gà (Run): Cho gà vào nồi nước lạnh ngay từ đầu (đừng cho vào nước sôi kẻo nứt da). Thêm vài lát gừng, hành tím nướng và chút muối. Đun lửa vừa, khi sôi thì vặn nhỏ lửa (low performance mode) để liu riu khoảng 15-20 phút.
- Mẹo fix lỗi nứt da: Khi gà chín, vớt ra ngâm ngay vào thau nước đá lạnh. Việc này giúp da gà săn lại, giòn và không bị thâm. Muốn da vàng óng như bôi nghệ? Lấy mỡ gà thắng với chút bột nghệ rồi quét lên da. Đảm bảo giao diện chuẩn UI/UX luôn.
Module 2: Xôi gấc - Màu đỏ may mắn (Red Alert)
Tết miền Bắc lạnh, màu đỏ của xôi gấc mang lại sự ấm áp và may mắn.
- Chuẩn bị: Gạo nếp ngâm qua đêm (khoảng 6-8 tiếng). Gấc bổ đôi, lấy ruột bóp với một chút rượu trắng. Cái này là trick để gấc lên màu đỏ tươi, anh em nhớ kỹ nhé.
- Trộn (Merge): Trộn gạo nếp với thịt gấc, thêm chút muối cho đậm đà.
- Đồ xôi: Cho vào chõ đồ. Khi xôi chín, rưới thêm chút mỡ gà và đường, đảo đều rồi đồ thêm 5 phút nữa. Xôi sẽ bóng, dẻo và ngọt nhẹ.
- Đóng khuôn: Dùng khuôn ép xôi hình hoa hoặc chữ Phúc/Lộc. Nhìn chuyên nghiệp hẳn ra.
Module 3: Nem rán - Thử thách kiên nhẫn
Món này tốn thời gian nhất, giống như ngồi debug một đoạn code JS loằng ngoằng vậy.
- Nhân nem: Thịt băm, trứng gà, miến dong (ngâm nở cắt ngắn), mộc nhĩ nấm hương băm nhỏ, hành tây, cà rốt thái hạt lựu, hành lá. Trộn đều tất cả.
- Lưu ý: Đừng cho quá nhiều trứng, nhân bị ướt sẽ làm rách bánh đa nem (vỡ layout ngay).
- Cuốn nem: Dùng bánh đa nem (bánh tráng) thấm chút nước dấm + đường cho mềm. Lấy lượng nhân vừa đủ, cuộn tròn đều tay. Đừng chặt quá cũng đừng lỏng quá.
- Rán nem: Nên rán 2 lần lửa. Lần 1 rán sơ qua cho chín nhân. Lần 2 (khi gần ăn) rán lửa to cho vỏ vàng giòn rụm.
Module 4: Canh măng khô - Hồn cốt Tết Bắc
Nếu thiếu bát canh măng, Tết miền Bắc mất đi 50% hương vị.
- Xử lý dữ liệu thô (Măng): Măng khô ngâm nước gạo 2-3 ngày, luộc đi luộc lại 3-4 lần cho hết nước màu nâu. Xé miếng vừa ăn.
- Nấu: Phi thơm hành, xào măng với nước mắm, hạt nêm cho ngấm. Ninh móng giò hoặc sườn lợn lấy nước dùng ngọt. Thả măng vào ninh cùng đến khi măng mềm tơi.
- Hoàn thiện: Múc ra bát, rắc thêm hành củ chần hoặc hành lá. Nước canh phải trong, ngọt thanh, măng giòn sần sật.
3. Trải nghiệm thực tế và Lời khuyên (Review & Tips)
Ngày xưa, mình cứ nghĩ cúng kiếng là việc của các mẹ, các bà. Nhưng năm ngoái, mẹ mình bị đau lưng đúng dịp 23 tháng Chạp, thế là mình phải "take over" toàn bộ dự án này.
Lần đầu tiên vào bếp, thú thật là loạn "xà ngầu". Lúc thì quên tắt bếp nồi gà, lúc thì cuốn nem cái to cái bé như code chưa format. Kỷ niệm nhớ đời nhất là mua nhầm cá chép... làm lẩu thay vì cá chép đỏ cúng. May mà chạy ra chợ mua lại kịp, không thì các Táo đi bộ lên trời mất.
Nhưng khi nhìn thấy mâm cơm tươm tất đặt lên bàn thờ, khói hương nghi ngút quyện với mùi thơm của xôi nếp, của gà luộc, cảm giác nó thiêng liêng và tự hào lắm các bạn ạ. Nó không chỉ là việc nấu ăn, mà là sự tiếp nối truyền thống, là sự trưởng thành.
Một vài tips nhỏ cho anh em:
- Time management: Nên luộc gà và đồ xôi cùng lúc để tiết kiệm thời gian. Trong lúc chờ gà chín thì ngồi cuốn nem.
- Sự thành tâm: Đừng quá quan trọng mâm cao cỗ đầy nếu điều kiện không cho phép. Quan trọng là lòng thành kính.
- Cá chép: Sau khi cúng xong, nhớ mang thả cá ở sông hồ sạch sẽ, nhẹ nhàng thôi nhé, đừng đứng trên cầu ném "bùm" xuống, tội nghiệp các Táo.
4. Lời kết
Trên đây là bài chia sẻ (hơi dài dòng một chút) về cách chuẩn bị mâm cơm cúng Ông Công Ông Táo miền Bắc theo phong cách "cây nhà lá vườn" của mình. Hy vọng bài viết này sẽ giúp ích cho các bạn, đặc biệt là những bạn trẻ đang tập tành làm "bếp trưởng" trong dịp Tết này.
Dù công nghệ có phát triển đến đâu, dù AI có thông minh cỡ nào, thì hương vị của mâm cơm Tết truyền thống do chính tay con cháu làm ra vẫn là thứ không gì thay thế được.
Nếu các bạn có công thức nào hay ho hoặc có kỷ niệm "fail" lòi mắt khi nấu cỗ Tết, đừng ngần ngại Comment phía dưới để anh em cùng chém gió nhé!
Chúc các bạn và gia đình có một lễ cúng Ông Công Ông Táo thật ấm cúng và một cái Tết Nguyên Đán rực rỡ!
Hẹn gặp lại các bạn ở những bài viết tiếp theo (có thể là về code, hoặc lại là... luộc bánh chưng).
Copyright © Đêm Giao Thừa
