Tất tần tật chuyện kiêng kỵ và nên làm ngày Tết miền Bắc - Kinh nghiệm xương máu cho anh em
Hê's lô hê's lyly các bạn! Lại là mình đây.
Chắc là cũng lâu lắm rồi mình mới ngồi xuống viết một bài tâm sự mỏng thế này. Bình thường toàn chia sẻ mấy cái khô khan, nhưng hôm nay, trong cái không khí se se lạnh đặc trưng của những ngày giáp Tết, mình muốn đổi gió một chút. Viết về đời sống, về những trải nghiệm thực tế mà anh em mình ai cũng từng trải qua, đặc biệt là cái Tết cổ truyền ở miền Bắc thân thương.
Thú thật là viết mấy dòng này cứ thấy bồi hồi sao ấy. Tết đến mông rồi anh em ạ! Cái cảm giác đi ngoài đường ngửi thấy mùi hương trầm, nhìn dòng người hối hả sắm đào sắm quất, nó lạ lắm. Nhưng vui thì vui, Tết nhất cũng có lắm "quy tắc ngầm" mà nếu không để ý là dễ ăn "bánh canh" cả năm lắm đấy. Nay mình sẽ tổng hợp lại tất cả những kinh nghiệm, bài học xương máu về những điều NÊN và KHÔNG NÊN làm trong ngày Mùng 1, Mùng 2 Tết, đặc biệt là với phong tục miền Bắc nhé. Bài này dài, anh em chịu khó đọc hết nha, bao cuốn!
1. Tại sao lại phải kiêng kỵ? Có thờ có thiêng, có kiêng có lành
Nhiều bạn trẻ giờ hay bảo là "ôi dào, thời đại nào rồi mà còn mê tín". Mình thì mình nghĩ khác. Đây không hẳn là mê tín, mà nó là nét đẹp văn hóa, là cái tâm của mình hướng về những điều tốt đẹp. Ông bà ta dạy "Đầu xuôi đuôi lọt", ngày đầu năm mà suôn sẻ, vui vẻ thì cả năm mới hanh thông được.
Nhớ cái hồi mình còn bé tí, nghịch ngợm chả biết gì, sáng mùng 1 lôi cái chổi ra quét nhà, bị mẹ mắng cho một trận té tát. Lúc ấy dỗi lắm, nhưng lớn lên mới hiểu, cái gì cũng có lý do của nó cả. Thế nên, tin mình đi, biết một chút để tránh thì vẫn hơn, đỡ bị các cụ "gõ đầu" ngày đầu năm.
2. Những điều TUYỆT ĐỐI KHÔNG NÊN làm (Taboo list)
Phần này quan trọng này, anh em note lại ngay nhé. Đây là những thứ tối kỵ ở miền Bắc mình trong 3 ngày Tết.
🛑 Không quét nhà, đổ rác ngày Mùng 1
Cái này là kinh điển rồi. Theo quan niệm xưa, quét nhà ngày mùng 1 là quét hết tài lộc, may mắn ra khỏi cửa. Thần Tài vừa mới ghé thăm mà anh em đã cầm chổi đuổi đi thì làm sao mà giàu được?
💡 Kinh nghiệm thực tế: Ngày 30 Tết, dù bận đến mấy thì cũng ráng mà dọn dẹp sạch bong kin kít đi. Còn nếu mùng 1, mùng 2 mà nhà bẩn quá (ví dụ cắn hạt hướng dương nhiều vỏ quá), thì anh em chỉ nên vun gọn vào một góc nhà thôi nhé, tuyệt đối không hót rác đổ đi. Đợi đến ngày hóa vàng rồi dọn một thể.
🛑 Kiêng làm vỡ bát đĩa, gương soi
Tiếng đổ vỡ là báo hiệu của sự chia ly, đứt gãy, xui xẻo. Ngày thường vỡ cái bát thì chỉ tiếc tiền thôi, chứ ngày Tết mà vỡ là cả nhà mặt ai cũng "ngắn tũn" lại ngay.
Mình nhớ có năm sang nhà bác chúc Tết, lóng ngóng thế nào gạt tay làm rơi cái cốc pha lê. Ôi trời, lúc đấy chỉ muốn độn thổ. Dù bác chủ nhà cười xòa bảo "không sao, vỡ là vỡ lo", nhưng mình biết trong lòng bác cũng "lấn cấn" lắm. Nên anh em đi đứng, rửa bát ngày Tết phải hết sức cẩn thận, nhẹ nhàng tình cảm thôi nhé.
🛑 Kiêng cho lửa và cho nước
Ở miền Bắc, lửa tượng trưng cho sự may mắn, ấm áp (đỏ rực rỡ mà), còn nước tượng trưng cho tài lộc ("tiền vào như nước").
- Tự nhiên đầu năm có người sang xin cái bật lửa hay xin gáo nước là thấy không ổn rồi.
- Cho đi là cho lộc của mình đi đấy. Thế nên mùng 1 ai hỏi mượn bật lửa thì cứ bảo "hết ga" cho lành nhé anh em.
🛑 Không vay mượn, đòi nợ
Cái này tế nhị nhưng cực quan trọng. Đầu năm mà đi vay tiền thì cả năm túng thiếu, còn đầu năm đi đòi nợ thì người ta ghét cho, xui cả hai bên. Chuyện tiền nong, hãy cố gắng giải quyết hết trước giao thừa. Nếu lỡ có ai nợ mình, thì thôi tặc lưỡi cho qua mấy ngày Tết, ra Giêng rồi tính. Giữ hòa khí là trên hết.
🛑 Kiêng ăn những món "đen"
Dân miền Bắc mình kĩ tính khoản ăn uống lắm. Mấy ngày đầu năm, tuyệt đối né mấy món này ra nếu không muốn năm mới "đen như mõm chó":
- Thịt chó, thịt vịt (tan đàn xẻ nghé).
- Mực (đen như mực).
- Cá mè (mè nheo, rắc rối).
- Tôm (đi giật lùi - cái này miền Nam kiêng kĩ hơn nhưng miền Bắc giờ cũng nhiều nhà kiêng).
Thay vào đó, cứ bánh chưng, thịt gà, xôi gấc mà triển. Vừa ngon, vừa đỏ, vừa may mắn.
3. Những điều NÊN LÀM để cả năm rực rỡ (To-do list)
Né cái xấu rồi, giờ phải nạp cái tốt vào người chứ nhỉ. Dưới đây là những việc anh em nên tranh thủ làm nhé.
✅ Xông đất đầu năm (Chọn người "vía" tốt)
Tục xông đất này quan trọng lắm. Người đầu tiên bước vào nhà mình sau giao thừa sẽ quyết định vận hạn cả năm của gia chủ.
Thường thì trước Tết, bố mẹ mình hay nhờ một bác nào đó tính tình xởi lởi, làm ăn phát đạt, gia đình hạnh phúc, và quan trọng là hợp tuổi để đến xông đất. Nếu anh em chưa có ai nhờ, thì tốt nhất là... tự mình xông đất nhà mình. Đi đâu đó trước giao thừa rồi về nhà lúc 0h00, mang theo một cành lộc, thế là chắc cốp nhất.
✅ Mặc đồ màu sáng, tươi tắn
Bỏ ngay mấy bộ đồ đen sì hay xám ngoét đi nhé. Tết là phải rực rỡ. Đỏ, vàng, cam, xanh... cứ màu nào nổi nhất thì mặc.
Mình thấy nhiều bạn theo phong cách "cool ngầu" cứ thích diện nguyên cây đen ngày mùng 1. Trông thì ngầu đấy nhưng các cụ nhìn ngứa mắt lắm. Mặc màu đỏ cho nó "cháy", cho nó nhiều năng lượng anh em ạ.
✅ Đi lễ chùa cầu an
Sau khi chúc Tết ông bà bố mẹ, mình thường có thói quen đi chùa gần nhà. Không phải để xin trúng số hay giàu to đâu, chỉ đơn giản là xin sức khỏe, bình an cho gia đình thôi. Cái cảm giác đứng giữa sân chùa, mùi hương trầm thoang thoảng, nghe tiếng chuông chùa ngân vang, lòng mình thấy nhẹ nhàng hẳn. Mọi lo toan của năm cũ như tan biến hết.
✅ Nói lời hay ý đẹp
Cái này dễ mà khó nha. Ngày Tết rượu bia vào, nhiều khi lời ra tiếng vào dễ xích mích. Hãy cố gắng giữ cái đầu lạnh và trái tim nóng. Gặp ai cũng cười, chúc tụng nhau mấy câu.
Thay vì hỏi mấy câu vô duyên như: "Bao giờ lấy vợ?", "Lương tháng bao nhiêu?", "Sao béo thế?", hãy hỏi thăm sức khỏe, khen ngợi nhau. "Năm nay bác da dẻ hồng hào thế", "Trộm vía em bé lớn nhanh quá". Nghe nó mát lòng mát dạ hơn hẳn không?
4. Lời chia sẻ từ đáy lòng
Thực ra, Tết bây giờ nhiều người bảo "nhạt", không còn vui như xưa. Nhưng với mình, Tết vui hay không là do mình cảm nhận.
Ngày xưa bé thì thích Tết vì được lì xì, được ăn ngon, được nghỉ học. Giờ lớn rồi, đi làm bôn ba cả năm, Tết là dịp hiếm hoi được về ngủ nướng trên cái giường quen thuộc, được ăn bát canh măng mẹ nấu, được ngồi chém gió với bố bên ấm trà mạn. Đó mới là cái "vị" của Tết mà tiền bạc không mua được.
Mình khuyên thật anh em, mùng 1 mùng 2, hãy bớt cầm điện thoại lại. Bớt lướt Face, bớt check thông báo đi. Hãy dành thời gian đó nhìn ngắm những người thân yêu của mình kỹ hơn một chút. Bố mẹ già đi nhanh lắm, tóc bạc thêm nhiều rồi. Tranh thủ lúc còn được ở bên nhau mà tận hưởng không khí gia đình.
Năm ngoái mình mải mê đi chơi với bạn bè, bỏ bê cơm nhà mấy ngày Tết, sau thấy hối hận thực sự. Năm nay mình quyết tâm sẽ "bám đuôi" mẹ, phụ mẹ nấu cơm, dọn dẹp (tất nhiên là trừ quét nhà mùng 1 nha haha).
Lời kết
Bài viết cũng khá dài rồi, chắc mình xin phép dừng bút (à nhầm, dừng phím) tại đây. Hy vọng những chia sẻ "cây nhà lá vườn" này của mình sẽ giúp anh em có thêm chút kinh nghiệm để đón một cái Tết miền Bắc thật trọn vẹn, ấm áp và tránh xa những rắc rối không đáng có.
Năm mới sắp sang, chúc tất cả anh em và gia đình một năm mới: Sức khỏe dồi dào - Tiền vào như nước - Vạn sự như ý - Tình duyên phơi phới!
Anh em nào có trải nghiệm gì thú vị hay những điều kiêng kỵ độc lạ ở quê mình thì comment bên dưới chém gió cho vui nhé. Cảm ơn các bạn đã luôn ủng hộ mình.
Chào thân ái và quyết thắng!
-- Đêm Giao Thừa --
