Hê's lô hê's lyly các bạn! Chào mừng 500 anh em đã quay trở lại với Chiều Cuối Năm.
Nếu như bài viết trước mình đã cùng các bạn ngược dòng thời gian về ngày 23 tháng Chạp tiễn ông Công ông Táo, thì hôm nay, khi tiếng pháo hoa đêm Giao thừa đã dứt, khi mùi thuốc pháo (trong ký ức) và mùi hương trầm đã len lỏi vào từng ngóc ngách căn nhà, mình muốn ngồi lại đây để "review" chi tiết về 3 ngày Tết chính ở miền Bắc.
Người xưa có câu: "Mùng 1 Tết Cha, Mùng 2 Tết Mẹ, Mùng 3 Tết Thầy". Nghe thì ngắn gọn thế thôi, nhưng với một thằng con trai miền Bắc như mình, mỗi ngày lại là một "bầu trời" văn hóa, phong tục và cả những... drama dở khóc dở cười riêng biệt.
Anh em đã sẵn sàng chưa? Tạm gác lại mấy dòng code, tắt cái máy tính đi (nhưng nhớ đọc hết bài này đã nhé), rót chén trà mạn và cùng mình trải nghiệm 3 ngày Tết cổ truyền xem nó "ảo diệu" thế nào nha!
Nếu như bài viết trước mình đã cùng các bạn ngược dòng thời gian về ngày 23 tháng Chạp tiễn ông Công ông Táo, thì hôm nay, khi tiếng pháo hoa đêm Giao thừa đã dứt, khi mùi thuốc pháo (trong ký ức) và mùi hương trầm đã len lỏi vào từng ngóc ngách căn nhà, mình muốn ngồi lại đây để "review" chi tiết về 3 ngày Tết chính ở miền Bắc.
Người xưa có câu: "Mùng 1 Tết Cha, Mùng 2 Tết Mẹ, Mùng 3 Tết Thầy". Nghe thì ngắn gọn thế thôi, nhưng với một thằng con trai miền Bắc như mình, mỗi ngày lại là một "bầu trời" văn hóa, phong tục và cả những... drama dở khóc dở cười riêng biệt.
Anh em đã sẵn sàng chưa? Tạm gác lại mấy dòng code, tắt cái máy tính đi (nhưng nhớ đọc hết bài này đã nhé), rót chén trà mạn và cùng mình trải nghiệm 3 ngày Tết cổ truyền xem nó "ảo diệu" thế nào nha!
1. Sáng Mùng 1: Sự tĩnh lặng "Full HD" và Nghi thức bên nội
Khác hẳn với sự ồn ào, xô bồ của những ngày 29, 30 Tết khi ai nấy đều hối hả chạy deadline sắm sửa, sáng Mùng 1 ở miền Bắc mang một vẻ đẹp tĩnh lặng đến lạ lùng.
Nếu bạn ở Hà Nội hay các thành phố lớn phía Bắc, sáng Mùng 1 là thời điểm duy nhất trong năm bạn có thể nghe thấy tiếng lá rơi xào xạc, tiếng chim hót mà không bị át đi bởi tiếng còi xe. Không khí lúc này trong lành, se lạnh và thoang thoảng mùi hương trầm từ các gia đình bay ra. Cảm giác nó "chill" hơn bất kỳ quán cà phê view đẹp nào mà anh em từng check-in.
Phong tục "Tết Cha":
Theo quan niệm truyền thống, "Tết Cha" tức là ngày dành riêng cho họ hàng bên nội.
Đi lễ chùa:
Nhiều gia đình miền Bắc có thói quen đi chùa ngay trong sáng Mùng 1. Không phải để mê tín dị đoan, mà để tìm sự thanh thản. Mùi khói hương nghi ngút, tiếng chuông chùa ngân vang giữa tiết trời xuân lất phất mưa phùn... đó là lúc tâm hồn mình được "refresh" lại hoàn toàn sau một năm chạy dự án căng thẳng.
Nếu bạn ở Hà Nội hay các thành phố lớn phía Bắc, sáng Mùng 1 là thời điểm duy nhất trong năm bạn có thể nghe thấy tiếng lá rơi xào xạc, tiếng chim hót mà không bị át đi bởi tiếng còi xe. Không khí lúc này trong lành, se lạnh và thoang thoảng mùi hương trầm từ các gia đình bay ra. Cảm giác nó "chill" hơn bất kỳ quán cà phê view đẹp nào mà anh em từng check-in.
Phong tục "Tết Cha":
Theo quan niệm truyền thống, "Tết Cha" tức là ngày dành riêng cho họ hàng bên nội.
- Khai vị đầu năm: Sáng sớm ngủ dậy (thường là dậy muộn vì đêm qua thức đón Giao thừa mà), việc đầu tiên không phải là check Facebook, mà là đánh răng rửa mặt, mặc bộ quần áo đẹp nhất (áo dài cách tân hoặc sơ mi, vest bảnh bao) để ra chúc Tết ông bà, bố mẹ.
- Tiết mục Lì xì: Đây là "tính năng" được mong chờ nhất của phiên bản Tết, dù bạn là trẻ con hay đã lớn tướng. Những phong bao lì xì đỏ chót tượng trưng cho may mắn, tài lộc. Nhưng anh em nhớ nhé, "của cho không bằng cách cho", nhận lì xì xong nhớ chúc lại các cụ sống lâu trăm tuổi, sức khỏe dồi dào.
- Mâm cơm Tân niên: Bữa cơm đầu tiên của năm mới bên gia đình nội tộc cực kỳ quan trọng. Vẫn là bánh chưng, giò lụa, canh măng, gà luộc... nhưng ăn vào sáng Mùng 1 cảm giác nó thiêng liêng lạ thường. Lúc này mọi người sẽ nâng ly rượu mừng, gạt bỏ hết mọi xích mích năm cũ.
Đi lễ chùa:
Nhiều gia đình miền Bắc có thói quen đi chùa ngay trong sáng Mùng 1. Không phải để mê tín dị đoan, mà để tìm sự thanh thản. Mùi khói hương nghi ngút, tiếng chuông chùa ngân vang giữa tiết trời xuân lất phất mưa phùn... đó là lúc tâm hồn mình được "refresh" lại hoàn toàn sau một năm chạy dự án căng thẳng.
2. Mùng 2: Về ngoại và "Đại tiệc" ẩm thực
Sau khi đã làm tròn bổn phận với bên nội vào ngày Mùng 1, thì Mùng 2 là ngày dành cho bên ngoại - "Tết Mẹ".
Với những cặp vợ chồng trẻ, hay với những đứa cháu như mình, ngày về ngoại luôn mang một cảm giác gì đó phóng khoáng và nhộn nhịp hơn một chút.
Với những cặp vợ chồng trẻ, hay với những đứa cháu như mình, ngày về ngoại luôn mang một cảm giác gì đó phóng khoáng và nhộn nhịp hơn một chút.
- Hành trình về quê ngoại: Đường xá ngày Mùng 2 bắt đầu đông vui trở lại. Người người nhà nhà đèo nhau trên xe máy, tay xách nách mang túi quà, hộp bánh. Những chiếc xe ô tô chất đầy đồ đạc nối đuôi nhau về các vùng quê.
- Không khí cởi mở: Ở nhà ngoại, thường thì các thủ tục lễ nghi sẽ bớt khắt khe hơn một chút so với trưởng họ bên nội. Mọi người quây quần, các chàng rể có dịp trổ tài "chém gió" hoặc thi đấu tửu lượng với bố vợ và các anh em đằng vợ.
- Ẩm thực "Level Max": Vẫn là thực đơn ngày Tết, nhưng dường như về ngoại ăn uống... nhiệt tình hơn thì phải? (Cái này là cảm nhận cá nhân mình thôi nha). Các dì, các mợ bên ngoại thường rất chiều cháu, nên món nào ngon nhất, lạ nhất đều được mang ra đãi khách. Ngoài bánh chưng rán, dưa hành, thịt đông, thì ngày Mùng 2 thường có thêm các món lẩu hoặc món nhậu lai rai để anh em ngồi "cà kê".
3. Mùng 3: Tết Thầy và "Kiếp nạn" mang tên Họp Lớp
Đến Mùng 3, khi cái bụng đã bắt đầu "biểu tình" vì nạp quá nhiều đạm, và cái ví đã mỏng đi kha khá vì lì xì, thì chúng ta bước vào ngày "Tết Thầy".
Truyền thống "Tôn sư trọng đạo" của người Việt mình rất đẹp. Ngày này, các thế hệ học trò, dù đang đi học hay đã ra trường đi làm, đều rủ nhau đến thăm thầy cô giáo cũ.
Cảm giác gặp lại thầy chủ nhiệm năm xưa, nhìn tóc thầy bạc đi thêm vài sợi, nghe thầy hỏi "Dạo này làm ở đâu, lương lậu thế nào?" (dù hơi nhạy cảm xíu ^^) nhưng vẫn thấy ấm áp vô cùng. Đó là lúc mình nhớ lại thời còn ngồi trên ghế nhà trường, chưa phải lo toan cơm áo gạo tiền, chưa biết bug là gì, chỉ biết học và chơi.
Và... HỌP LỚP!
Sau màn chúc Tết thầy cô, thường sẽ là màn "Họp lớp". Đây có thể coi là một "tính năng mở rộng" của ngày Mùng 3 nhưng lại chứa đựng nhiều "bug" nhất.
Lễ Hóa Vàng:
Thường thì chiều Mùng 3 (hoặc có nhà để đến Mùng 4, Mùng 5), các gia đình sẽ làm lễ "Hóa vàng" (tạ lễ) để tiễn gia tiên về trời, chính thức kết thúc 3 ngày Tết.
Mâm cơm hóa vàng cũng thịnh soạn không kém gì mâm cỗ tất niên. Sau lễ này, coi như Tết đã "hết mùng", mọi người bắt đầu rục rịch chuẩn bị quay trở lại với guồng quay công việc, học tập.
Truyền thống "Tôn sư trọng đạo" của người Việt mình rất đẹp. Ngày này, các thế hệ học trò, dù đang đi học hay đã ra trường đi làm, đều rủ nhau đến thăm thầy cô giáo cũ.
Cảm giác gặp lại thầy chủ nhiệm năm xưa, nhìn tóc thầy bạc đi thêm vài sợi, nghe thầy hỏi "Dạo này làm ở đâu, lương lậu thế nào?" (dù hơi nhạy cảm xíu ^^) nhưng vẫn thấy ấm áp vô cùng. Đó là lúc mình nhớ lại thời còn ngồi trên ghế nhà trường, chưa phải lo toan cơm áo gạo tiền, chưa biết bug là gì, chỉ biết học và chơi.
Và... HỌP LỚP!
Sau màn chúc Tết thầy cô, thường sẽ là màn "Họp lớp". Đây có thể coi là một "tính năng mở rộng" của ngày Mùng 3 nhưng lại chứa đựng nhiều "bug" nhất.
- Kịch bản 1 (Happy Ending): Cả lớp đông đủ, vui vẻ, ôn lại kỷ niệm xưa, không ai sân si, so bì. Kịch bản này... hơi hiếm, thường chỉ xảy ra trong phim hoặc khi lớp cực kỳ đoàn kết.
- Kịch bản 2 (Real Life): Vắng như chùa Bà Đanh. Lớp sĩ số 40 mống thì đi được... 5 mống (bao gồm cả lớp trưởng và bí thư). Hoặc nếu đi đông thì sẽ bắt đầu màn "flexing" (khoe khoang): Khoe lương, khoe thưởng, khoe người yêu, khoe con cái.
Lễ Hóa Vàng:
Thường thì chiều Mùng 3 (hoặc có nhà để đến Mùng 4, Mùng 5), các gia đình sẽ làm lễ "Hóa vàng" (tạ lễ) để tiễn gia tiên về trời, chính thức kết thúc 3 ngày Tết.
Mâm cơm hóa vàng cũng thịnh soạn không kém gì mâm cỗ tất niên. Sau lễ này, coi như Tết đã "hết mùng", mọi người bắt đầu rục rịch chuẩn bị quay trở lại với guồng quay công việc, học tập.
Lời kết
Vậy là 3 ngày Tết trôi qua nhanh như một cái chớp mắt, nhanh hơn cả tốc độ build code của mình nữa.
Tết miền Bắc, với cái rét ngọt, với mưa phùn, với bánh chưng xanh và những phong tục truyền thống, tuy có chút rườm rà, cầu kỳ nhưng đó chính là cái "hồn", là bản sắc không thể trộn lẫn.
Dù có đi đâu, làm gì, dù công nghệ có phát triển đến đâu thì những giá trị của 3 ngày Tết: Hiếu kính với tổ tiên (Mùng 1), Gắn kết với gia đình (Mùng 2), Biết ơn người dạy dỗ (Mùng 3) vẫn luôn là những đoạn "source code" gốc rễ quan trọng nhất trong cuộc đời mỗi con người Việt Nam.
Hy vọng bài tản mạn dài dòng này của mình giúp các bạn, đặc biệt là những bạn ở xa quê hoặc những bạn miền Nam, hiểu thêm và yêu thêm cái Tết Bắc.
Năm mới, chúc anh em chân cứng đá mềm, fix bug nào được bug đó, project chạy mượt mà và quan trọng nhất là sức khỏe dồi dào để còn cày cuốc nhé!
Đừng quên để lại comment chia sẻ về cái Tết của bạn bên dưới nha. Hẹn gặp lại các bạn trong những bài viết tiếp theo (lúc đó chắc là lại quay về share code thôi ^^).
Vậy là 3 ngày Tết trôi qua nhanh như một cái chớp mắt, nhanh hơn cả tốc độ build code của mình nữa.
Tết miền Bắc, với cái rét ngọt, với mưa phùn, với bánh chưng xanh và những phong tục truyền thống, tuy có chút rườm rà, cầu kỳ nhưng đó chính là cái "hồn", là bản sắc không thể trộn lẫn.
Dù có đi đâu, làm gì, dù công nghệ có phát triển đến đâu thì những giá trị của 3 ngày Tết: Hiếu kính với tổ tiên (Mùng 1), Gắn kết với gia đình (Mùng 2), Biết ơn người dạy dỗ (Mùng 3) vẫn luôn là những đoạn "source code" gốc rễ quan trọng nhất trong cuộc đời mỗi con người Việt Nam.
Hy vọng bài tản mạn dài dòng này của mình giúp các bạn, đặc biệt là những bạn ở xa quê hoặc những bạn miền Nam, hiểu thêm và yêu thêm cái Tết Bắc.
Năm mới, chúc anh em chân cứng đá mềm, fix bug nào được bug đó, project chạy mượt mà và quan trọng nhất là sức khỏe dồi dào để còn cày cuốc nhé!
Đừng quên để lại comment chia sẻ về cái Tết của bạn bên dưới nha. Hẹn gặp lại các bạn trong những bài viết tiếp theo (lúc đó chắc là lại quay về share code thôi ^^).
Copyright © Chiều Cuối Năm
