Hê's lô hê's lyly các bạn! Lại là mình, Đêm Giao Thừa đây.
Vậy là chúng ta đã cùng nhau đi qua 3 "module" quan trọng nhất của ngày Tết: Đào, Mai và Quất. Tưởng chừng như thế là đã đủ để "Deploy" một cái Tết hoàn hảo rồi đúng không? Nhưng khoan, với những anh em đam mê văn hóa cổ truyền (Legacy System) hoặc nhà có sân vườn rộng ở quê, thì vẫn còn thiếu một mảnh ghép cực kỳ quan trọng, một thứ được ví như "cột ăng-ten" kết nối đất trời.
Đó chính là: Cây Nêu ngày Tết.
Thú thật với anh em, ở phố bây giờ đất chật người đông, tìm chỗ cắm cái dùi còn khó chứ nói gì dựng cây Nêu. Nhưng mấy năm gần đây, mình thấy phong trào dựng Nêu đang "comeback" mạnh mẽ lắm. Nó không chỉ là trang trí, mà nó là cái hồn, là "Firewall" (Tường lửa) tâm linh chấn hưng gia trạch.
Hôm nay, mình sẽ viết một bài chia sẻ tường tận, từ A-Z kinh nghiệm đi chọn tre, làm nụ, và dựng Nêu sao cho chuẩn chỉ, để anh em nào muốn thử sức "Project" này thì có ngay tài liệu tham khảo (Documentation) nhé.
1. Tại sao lại phải trồng Nêu? (System Architecture)
Nhiều bạn trẻ bây giờ (Newbie) chắc chỉ nghe qua bài thơ: "Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ / Cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh" chứ chưa chắc đã thấy cây Nêu ngoài đời.
Về mặt ý nghĩa (Core Value), cây Nêu có 2 tác dụng chính:
- Chức năng Security (Bảo mật): Theo sự tích Phật giáo, cây Nêu (treo áo cà sa) dùng để ngăn chặn ma quỷ xâm nhập vào đất đai của con người. Nó hoạt động y hệt một phần mềm Antivirus, chặn các kết nối xấu (Bad Request) vào gia đình trong những ngày đầu năm.
- Chức năng Định vị (GPS): Cây Nêu vươn cao, treo đèn lồng đỏ, giúp tổ tiên biết đường tìm về nhà ăn Tết cùng con cháu.
2. "Thuật toán" chọn tre làm Nêu (Selection Algorithm)
Đây là khâu quan trọng nhất (Critical Path). Không phải cứ ra bụi tre chặt bừa một cây là xong đâu. Chọn tre dựng Nêu khó hơn chọn hoa hậu.
a. Loại tre (Material)
Anh em nên tìm mua hoặc chặt tre già (tre đực). Tại sao? Vì tre già thớ gỗ nó đanh, cứng, chịu được gió bão. Tuyệt đối không dùng tre non (tre cái) vì nó nhiều nước, dễ bị mọt ăn và thân mềm, dựng lên vài hôm là cong như hình sin (Sine Wave) ngay.
b. Chiều cao và Thân cây (Height & Body)
- Chiều cao: Chuẩn nhất là tầm 5 - 6 mét. Đây là con số đẹp theo phong thủy (Số sinh). Đừng tham dài quá (trên 10m) khó dựng và dễ gãy, cũng đừng ngắn quá nhìn nó... hèn.
- Thân cây: Phải thẳng tắp (Linear). Cái này cực khó nha. Tre thường hay cong gốc. Anh em phải soi kỹ, ngắm từ gốc lên ngọn xem có bị vặn vẹo không. Thân phải tròn đều, lóng tre (đốt tre) thưa và đều nhau.
- Màu sắc: Vỏ cây phải xanh mướt, bóng loáng. Không bị nấm mốc hay nứt nẻ.
c. Ngọn tre (The Header) - Quan trọng nhất!
Đây là điểm "ăn tiền" nè. Cây tre làm Nêu bắt buộc phải có Tàn (Lá) ở trên ngọn. Khi chặt, anh em phải róc hết cành lá ở thân, nhưng phải chừa lại một chùm lá tươi tốt ở trên cùng.
3. Các "Module" đi kèm (Add-ons)
Cây tre chỉ là phần cứng (Hardware). Để cây Nêu hoạt động (Run) được, anh em cần cài thêm các "Plugin" sau:
- Vòng tròn vô cực: Thường làm bằng khung tre nứa, dán giấy đỏ. Tượng trưng cho sự viên mãn, tuần hoàn của vũ trụ.
- Khánh (Chuông gió): Làm bằng đất nung hoặc ống tre. Khi gió thổi, nó kêu leng keng. Đây là tính năng "Notification" báo hiệu trời đất giao hòa.
- Lá dứa/Cành xương rồng: Buộc ở gốc hoặc treo trên ngọn. Gai nhọn dùng để "khắc chế" tà ma (như tường lửa chặn Hacker).
- Đèn lồng: Buổi tối thắp đèn lồng đỏ treo lên cao. Nhìn từ xa rất ấm cúng.
4. Trải nghiệm thực tế: Bài học xương máu (My Fail Story)
Kể cho anh em nghe chuyện năm ngoái. Mình cũng "đú trend" về quê dựng Nêu. Hí hửng vác dao ra bụi tre bờ ao chặt trộm... à nhầm, xin một cây.
Sai lầm 1: Mình chọn cây to nhất bụi, nhưng lại là cây... măng già (tre non). Nhìn thì to nhưng thịt xốp.
Hậu quả: Dựng lên được 3 hôm, gặp trận gió mùa Đông Bắc, cây tre nó gập đôi lại gãy cái "Rắc!". Tiếng gãy nghe đau đớn như tiếng server sập lúc nửa đêm vậy.
Sai lầm 2: Mình không xử lý gốc.
Hậu quả: Chôn trực tiếp xuống đất ẩm. Đến ngày mùng 7 hạ Nêu (Khai hạ), nhổ lên thì ôi thôi, mối nó ăn rỗng tuếch cái gốc. May mà nó chưa đổ vào mái ngói nhà hàng xóm.
Kinh nghiệm rút ra (Best Practice):
1. Chọn tre già, gõ vào thân nghe tiếng "ceng ceng" mới chuẩn.
2. Phần gốc chôn xuống đất phải hơ lửa hoặc quét nhựa đường (sơn chống thấm) để chống mối mọt và thối rữa.
5. Quy trình dựng Nêu (Deployment Process)
Thời điểm dựng Nêu chuẩn nhất là sau khi cúng ông Công ông Táo (23 tháng Chạp). Lúc này thần linh về trời, nhà cửa trống vắng nên cần dựng Nêu ngay để bảo vệ.
- Chuẩn bị hố (Database Init): Đào hố sâu khoảng 50-70cm. Lót gạch hoặc đá xung quanh cho chắc chắn.
- Trang trí (Config): Treo hết khánh, đèn lồng, cờ phướn lên ngọn tre khi còn để dưới đất.
- Dựng cây (Deploy): Cần ít nhất 2-3 người. Một người giữ gốc, 2 người đẩy thân. Dựng thẳng đứng, căn chỉnh cho vuông góc với mặt đất (canh margin/padding chuẩn vào).
- Chèn gốc (Secure): Chèn gạch, đá thật chặt, lấp đất và nện kỹ. Có thể cắm thêm cọc tre nhỏ xung quanh để neo giữ nếu nơi đó nhiều gió.
Lời kết
Dựng cây Nêu ngày Tết vất vả hơn chơi Đào, chơi Quất nhiều. Nó đòi hỏi sức khỏe, kỹ thuật và cả một chút tâm linh nữa. Nhưng cảm giác buổi đêm 30 Tết, đứng dưới sân nhà, ngước nhìn ngọn Nêu đung đưa trước gió, nghe tiếng khánh sành kêu lanh canh, thấy ánh đèn lồng đỏ rực giữa trời đêm...
Thề với các bạn, cảm giác đó nó thiêng liêng và bình yên khủng khiếp (High experience). Lúc đó bao nhiêu deadline, bao nhiêu bug, bao nhiêu áp lực cơm áo gạo tiền nó tan biến hết. Chỉ còn lại mình với đất trời, tổ tiên.
Hy vọng bài viết dài ngoằng này sẽ tiếp thêm động lực cho anh em coder nói riêng và anh em thanh niên nói chung giữ gìn nét đẹp này. Tết này, hãy thử dựng một cây Nêu xem sao nhé!
Chúc anh em một năm mới vững chãi như cây Nêu, thăng tiến vút cao như ngọn tre và tiền về leng keng như tiếng khánh!
Đừng quên để lại comment chia sẻ "công trình" của các bạn nhé.
Thân ái! - Đêm Giao Thừa.
