Tâm sự chuyện bếp núc: Hướng dẫn chi tiết cách làm mâm cỗ tất niên chiều 30 Tết chuẩn vị miền Bắc
Hê's lô hê's lyly các bạn! Lại là mình đây.
Không lòng vòng nữa, hôm nay không phải là ngày để nói chuyện công nghệ hay mấy thứ khô khan đâu nhé. Nhìn lịch đi anh em, mùi Tết nó phả vào mặt rồi! Cái không khí se se lạnh, mưa phùn bay bay đặc trưng của miền Bắc, cộng thêm mùi hương trầm, mùi nước lá mùi già tắm tất niên... chà, đúng là cái cảm giác không lẫn vào đâu được.
Mấy hôm nay thấy nhiều bạn nhắn tin hỏi mình (thực ra là mình tự thấy thế haha) về việc làm sao để xoay sở một mâm cỗ cúng tất niên chiều 30 Tết cho tươm tất. Đặc biệt là mấy bạn trẻ mới lập gia đình hoặc năm nay phải "cầm trịch" bếp núc. Thú thật, ngày xưa mình cũng lóng ngóng lắm, chỉ biết đứng nhìn mẹ làm thôi. Nhưng qua vài cái Tết "lăn lộn", ăn chửi cũng có mà được khen cũng nhiều, nay mình mạo muội chia sẻ lại chút kinh nghiệm xương máu cho mọi người nhé.
Bài này sẽ hơi dài, vì mình viết rất chi tiết, kiểu "cầm tay chỉ việc" luôn. Anh em chịu khó đọc hết nhé, đảm bảo áp dụng xong là bố mẹ gật gù khen nức nở ngay!
1. Tại sao mâm cỗ chiều 30 Tết lại quan trọng?
Trước khi lao vào bếp, mình phải thông tư tưởng một chút. Mâm cỗ chiều 30 (cúng Tất niên) theo quan niệm của người miền Bắc mình không chỉ là bữa ăn đâu các bạn ạ. Nó là lễ vật để mời ông bà tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu. Nó đánh dấu thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới, gói ghém lại mọi buồn vui, xui xẻo của năm cũ để đón những điều may mắn.
Thế nên, tiêu chí quan trọng nhất không phải là sơn hào hải vị đắt tiền, mà là sự thành tâm, sạch sẽ và chỉn chu. Mâm cao cỗ đầy mà làm ẩu, bày biện lôi thôi thì các cụ cũng lắc đầu đấy nhé.
2. Thực đơn "huyền thoại" của mâm cỗ Tết miền Bắc
Miền Bắc mình ăn Tết cầu kỳ lắm. Một mâm cỗ chuẩn chỉnh thường phải có đủ "bốn bát sáu đĩa" hoặc ít ra cũng phải đầy đặn. Dưới đây là thực đơn "kinh điển" mà năm nào nhà mình cũng làm, các bạn tham khảo nha:
- Gà luộc: Nhất định phải có, gà trống ngậm hoa hồng càng tốt.
- Bánh chưng: Xanh vỏ đỏ lòng, vuông vức.
- Nem rán (Chả giò): Giòn rụm, vàng ươm.
- Giò lụa/Giò xào: Thái miếng đều tăm tắp.
- Canh măng móng giò: Nóng hổi, béo ngậy.
- Canh bóng thả hoặc Miến lòng gà: Thanh mát.
- Nộm/Rau xào: Để chống ngán.
- Xôi gấc: Màu đỏ cho cả năm may mắn.
3. Hướng dẫn chi tiết từng món (Kinh nghiệm thực chiến)
Phần này quan trọng này, mình sẽ đi vào chi tiết cách làm mấy món khó nhất nhé. Mấy món như cắt giò hay luộc rau thì thôi, anh em tự xử nha!
a. Gà luộc - "Linh hồn" của mâm cỗ
Nhiều bạn nghĩ luộc gà dễ, cứ ném vào nồi nước sôi là xong. Sai lầm! Luộc gà cúng là cả một nghệ thuật đấy.
Cách làm:
- Chọn gà: Nếu cúng, hãy chọn gà trống ta, mào đỏ tươi, chân vàng. Làm sạch sẽ, xát muối gừng để khử mùi hôi.
- Tạo dáng: Cái này mình hay gọi là "tạo dáng cánh tiên". Các bạn bẻ gập 2 chân gà vào trong bụng, 2 cánh vắt chéo lên lưng rồi dùng dây lạt buộc lại. Nhìn con gà sẽ ngẩng cao đầu, rất uy nghiêm.
- Luộc gà: Bí kíp đây: Phải cho gà vào từ khi nước còn lạnh. Cho thêm vài củ hành tím nướng, gừng đập dập và chút muối vào nước. Đun lửa vừa, khi sôi thì vặn nhỏ lửa liu riu để da gà không bị nứt. Đừng để sôi sùng sục nhé, toác hết da đấy.
- Thành phẩm: Luộc tầm 20-30 phút (tùy gà to nhỏ), tắt bếp và ngâm gà trong nồi thêm 10-15 phút nữa cho chín hẳn bên trong mà không bị đỏ xương. Vớt ra thả ngay vào chậu nước đá lạnh để da gà giòn và vàng óng. Muốn đẹp nữa thì quét tí mỡ gà trộn bột nghệ lên da.
b. Nem rán - Thử thách kiên nhẫn
Món này tốn công nhất, nhưng ăn thì cuốn thôi rồi.
Nguyên liệu: Thịt nạc vai xay, tôm băm, mộc nhĩ, nấm hương, miến dong, trứng gà, hành tây, cà rốt, hành lá. Gia vị: Hạt tiêu, mắm ngon.
Kinh nghiệm xương máu của mình:
- Đừng tham nhân: Trộn nhân vừa phải, vắt ráo nước hành tây/cà rốt trước khi trộn để nem không bị ướt. Nem ướt gói sẽ bị bục, rán không giòn.
- Gói lỏng tay: Đừng cuốn chặt quá, lúc rán nhân nở ra là nứt vỏ ngay.
- Bí kíp giòn lâu: Pha một chút giấm và đường vào nước phết bánh đa nem, hoặc dùng bia để thoa nhẹ. Rán 2 lửa (lần 1 rán sơ, gần ăn rán lại lần 2 lửa to) thì giòn tan đến tận mùng 1 luôn.
c. Canh măng móng giò - Hương vị cổ truyền
Tết miền Bắc mà thiếu bát canh măng khô thì coi như mất nửa cái Tết. Măng khô phải ngâm từ 2-3 hôm trước, luộc đi luộc lại 3-4 lần nước cho hết màu nâu xỉn và chất độc.
Cách nấu:
- Móng giò heo làm sạch, chặt miếng vừa ăn, chần qua nước sôi.
- Xào măng với mỡ lợn và hành tím phi thơm cho ngấm gia vị trước. Cái này quan trọng nha, măng phải xào kỹ mới ngon.
- Ninh móng giò cho mềm, vớt bọt liên tục cho nước trong. Sau đó thả măng đã xào vào ninh cùng.
- Ninh đến khi măng mềm tơi, móng giò rục xương là đạt. Trước khi múc ra bát, nhớ rắc hành củ chẻ dọc (phần củ trắng ấy) lên trên cho thơm và đẹp mắt.
4. Sắp xếp và bày biện
Nấu xong rồi thì công đoạn bày biện cũng quan trọng không kém. Mình hay gọi vui là khâu "Front-end" cho mâm cỗ. Đồ ăn ngon mà bày lộn xộn thì cũng giảm giá trị.
- Bát nước chấm đặt giữa mâm (hoặc 4 góc nếu mâm to). Cắt thêm vài lát ớt tươi cho đỏ đẹp.
- Gà luộc đặt vào đĩa bầu dục to, mỏ gà ngậm bông hoa hồng đỏ, hướng về phía bát hương.
- Bánh chưng bóc lá xanh mướt, cắt bằng lạt tre (đừng dùng dao nhé, dính lắm và không đúng kiểu), xếp 4 hoặc 8 miếng hình ngôi sao.
- Màu sắc phải hài hòa: Màu xanh của rau/bánh chưng, màu đỏ của xôi gấc, màu vàng của gà/nem rán. Nhìn vào là thấy sung túc rồi.
5. Lời kết
Vậy là xong! Nghe thì có vẻ nhiều việc thế thôi chứ bắt tay vào làm, vừa làm vừa bật nhạc Xuân, vừa buôn chuyện với mẹ, với chị em thì vèo cái là xong ấy mà. Cái cảm giác nấu nướng trong chiều 30 Tết nó thiêng liêng và ấm cúng lắm.
Hy vọng với những chia sẻ "ruột gan" này của mình, các bạn sẽ tự tin trổ tài làm một mâm cỗ thật hoành tráng để dâng lên tổ tiên. Đừng quá áp lực chuyện ngon dở, quan trọng là tấm lòng mình đặt vào đó.
Chúc anh em, bạn bè và gia đình một năm mới An Khang Thịnh Vượng - Vạn Sự Như Ý. Ăn Tết vui vẻ nhưng nhớ giữ gìn sức khỏe, đừng uống nhiều quá nhé!
Nếu thấy bài viết hữu ích thì để lại cho mình một comment động viên nha, hoặc ai có bí kíp nào hay hơn thì chia sẻ xuống dưới cho mọi người cùng biết với. Cảm ơn các bạn đã luôn ủng hộ mình trong suốt năm qua.
Thân ái và quyết thắng!
Đêm Giao Thừa
